Dấu hiệu u nang buồng trứng lành tính thường gặp

Phần lớn u nang buồng trứng có tính chất lành tính và nhiều trường hợp được phát hiện tình cờ khi khám phụ khoa. Dấu hiệu u nang buồng trứng lành tính thường không đặc hiệu, có thể gồm đau hoặc nặng vùng chậu, rối loạn kinh nguyệt, đầy bụng, tiểu nhiều hay đau khi quan hệ. Chỉ dựa vào triệu chứng không thể xác định chắc chắn tính chất khối nang, vì vậy siêu âm và đánh giá chuyên khoa vẫn là những bước quan trọng.

U nang buồng trứng lành tính là gì?

U nang buồng trứng lành tính là những khối nang tại buồng trứng không mang đặc điểm ác tính. Trong đó, u nang chức năng khá phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản và hình thành liên quan đến hoạt động của chu kỳ kinh nguyệt. Nhiều nang có kích thước nhỏ, thành mỏng và có thể tự thu nhỏ sau một thời gian.

Ngoài nang chức năng còn có các loại u lành tính khác như u nang bì, u nang thanh dịch, u nang nhầy hoặc nang liên quan đến lạc nội mạc tử cung. Những loại này có đặc điểm và diễn tiến không giống nhau, một số có thể tồn tại hoặc tăng kích thước thay vì tự biến mất.

Do đó, khái niệm “lành tính” không đồng nghĩa với việc mọi khối nang đều có thể bỏ qua mà không cần theo dõi.

▶️▶️▶️ Khám phá thêm tại đây: bị u nang buồng trứng có quan hệ được không

Dấu hiệu u nang buồng trứng lành tính thường gặp

Nhiều u nang không gây triệu chứng, đặc biệt khi kích thước còn nhỏ. Khi khối nang lớn hơn hoặc tác động đến các cơ quan vùng chậu, người bệnh mới có thể cảm nhận những thay đổi rõ ràng.

Đau hoặc nặng vùng chậu

Đau vùng chậu là một trong những biểu hiện có thể gặp. Cảm giác đau khá đa dạng, từ âm ỉ, nặng tức ở bụng dưới đến những cơn đau rõ hơn trong một số thời điểm. Vị trí đau có thể liên quan đến bên buồng trứng xuất hiện khối nang.

Đau không phải dấu hiệu giúp khẳng định khối nang lành tính. Nhiều bệnh phụ khoa khác cũng gây đau vùng chậu. Nếu cơn đau kéo dài, tăng dần hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, người bệnh nên được kiểm tra để xác định nguyên nhân.

Đau hoặc cảm giác nặng vùng chậu có thể xuất hiện khi khối nang tăng kích thước

Rối loạn kinh nguyệt

Một số u nang liên quan đến hoạt động nội tiết và quá trình rụng trứng nên có thể đi kèm thay đổi chu kỳ kinh. Người bệnh có thể nhận thấy kinh nguyệt không đều, lượng máu kinh nhiều hoặc ít hơn bình thường.

Tuy nhiên, rối loạn kinh nguyệt còn liên quan đến nhiều nguyên nhân như căng thẳng, thay đổi cân nặng, rối loạn nội tiết hoặc các bệnh lý phụ khoa khác. Vì vậy, không nên dựa vào chu kỳ kinh để tự kết luận có u nang.

Nếu tình trạng kinh nguyệt thay đổi kéo dài qua nhiều chu kỳ hoặc kèm đau vùng chậu, người bệnh nên khám phụ khoa và siêu âm khi có chỉ định.

Đầy bụng, nhanh no và triệu chứng do chèn ép

Khi khối nang tăng kích thước, người bệnh có thể cảm thấy đầy hơi, chướng bụng hoặc bụng có cảm giác to hơn. Một số trường hợp nhanh no dù lượng thức ăn không nhiều.

U nang lớn còn có thể tạo áp lực lên những cơ quan lân cận. Nếu chèn ép bàng quang, người bệnh có thể buồn tiểu hoặc đi tiểu thường xuyên. Khi khối nang tác động đến trực tràng, việc đại tiện có thể trở nên khó khăn hơn.

Những biểu hiện này thường rõ hơn khi khối nang đủ lớn để gây chèn ép, nhưng không thể dùng kích thước triệu chứng để phân biệt chính xác u lành hay ác tính.

▶️▶️▶️ Tìm hiểu chi tiết tại đây: bệnh u nang buồng trứng là do đâu

Đau khi quan hệ

Một số phụ nữ có u nang cảm thấy đau hoặc khó chịu khi quan hệ tình dục, đặc biệt khi khối nang nằm sâu trong vùng chậu. Mức độ đau phụ thuộc vị trí, kích thước nang và các bệnh lý đi kèm.

Đau khi quan hệ cũng có thể liên quan đến lạc nội mạc tử cung, viêm vùng chậu và nhiều nguyên nhân khác. Nếu triệu chứng xuất hiện lặp lại, không nên chỉ điều chỉnh hoạt động tình dục mà cần thăm khám để tìm nguyên nhân.

Không có triệu chứng có thể mắc u nang không?

Có. Trên thực tế, nhiều u nang buồng trứng không tạo ra biểu hiện rõ ràng và chỉ được phát hiện tình cờ trong quá trình khám phụ khoa hoặc siêu âm vì một lý do khác. Điều này thường gặp với các nang nhỏ và chưa gây chèn ép.

Do không thể nhận biết tất cả u nang qua cảm giác của cơ thể, khám phụ khoa định kỳ có ý nghĩa trong việc phát hiện những bất thường chưa có triệu chứng. Sau khi phát hiện khối nang, bác sĩ sẽ dựa trên hình ảnh siêu âm và các yếu tố liên quan để quyết định có cần theo dõi thêm hay điều trị.

Siêu âm giúp đánh giá vị trí, kích thước và cấu trúc của khối nang buồng trứng

U nang buồng trứng lành tính có nguy hiểm không?

Với thắc mắc u nang buồng trứng lành tính có nguy hiểm không, phần lớn trường hợp có thể được theo dõi hoặc điều trị phù hợp mà không gây hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, một khối nang lành tính vẫn có khả năng gây biến chứng nếu kích thước lớn, tồn tại lâu hoặc có đặc điểm thuận lợi cho xoắn và vỡ.

Xoắn buồng trứng có thể làm cản trở nguồn máu nuôi và thường gây đau đột ngột, dữ dội. U nang vỡ cũng có thể gây đau cấp tính, đôi khi kèm chảy máu trong ổ bụng. Khối nang lớn còn có khả năng chèn ép bàng quang, trực tràng và ảnh hưởng đến sinh hoạt.

Một số loại nang liên quan đến bệnh lý như lạc nội mạc tử cung còn có thể tác động đến khả năng sinh sản. Vì vậy, khi được chẩn đoán khối nang lành tính, người bệnh cũng không nên chủ quan bỏ lịch tái khám.

Làm sao xác định khối nang có tính chất lành tính?

Triệu chứng chỉ giúp phát hiện khả năng có vấn đề ở vùng chậu, không đủ để xác định bản chất khối nang. Siêu âm là phương pháp quan trọng giúp bác sĩ quan sát vị trí, kích thước, thành nang và cấu trúc bên trong.

Tùy đặc điểm của khối u, tuổi và tình trạng mãn kinh, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm máu hoặc phương pháp chẩn đoán khác. Các dấu ấn như CA-125 trong một số trường hợp có thể hỗ trợ đánh giá nguy cơ nhưng không được sử dụng riêng lẻ để kết luận u lành hay ác tính.

U nang lành tính được theo dõi và điều trị thế nào?

Hướng xử trí phụ thuộc vào loại nang, kích thước, triệu chứng, tuổi và nhu cầu sinh sản. Với nang nhỏ, có đặc điểm lành tính và không gây triệu chứng đáng kể, bác sĩ có thể lựa chọn theo dõi và hẹn siêu âm lại để đánh giá diễn tiến.

Một số trường hợp được điều trị nội khoa nhằm kiểm soát triệu chứng hoặc hỗ trợ quản lý hoạt động nội tiết. Thuốc nội tiết không phải phương pháp làm mọi khối nang đã hình thành biến mất, vì vậy cần sử dụng đúng chỉ định.

Phẫu thuật có thể được cân nhắc khi u lớn, tồn tại kéo dài, tăng kích thước, gây triệu chứng đáng kể, có nguy cơ biến chứng hoặc xuất hiện đặc điểm cần đánh giá thêm. Khi có thể, phương pháp điều trị sẽ được lựa chọn với mục tiêu xử lý khối nang và bảo tồn chức năng buồng trứng phù hợp với từng người.

Những dấu hiệu cần đi khám sớm

Người đã được chẩn đoán u nang nên tái khám theo lịch, kể cả khi không có triệu chứng. Ngoài lịch hẹn, cần chủ động đi khám nếu xuất hiện:

• Đau bụng dưới hoặc vùng chậu kéo dài, tăng dần.

• Rối loạn kinh nguyệt rõ rệt so với trước.

• Chướng bụng kéo dài hoặc bụng tăng kích thước bất thường.

• Nhanh no, khó đại tiện hoặc tiểu tiện bất thường.

• Đau khi quan hệ ảnh hưởng đến sinh hoạt.

• Khối nang đã biết trước đó nhưng tăng kích thước hoặc triệu chứng nặng hơn.

Đau bụng hoặc vùng chậu đột ngột, dữ dội, đặc biệt khi kèm buồn nôn, nôn, chóng mặt hoặc choáng, cần được đánh giá y tế ngay vì có thể liên quan đến xoắn hoặc vỡ u nang.

Kết luận

Dấu hiệu u nang buồng trứng lành tính có thể gồm đau vùng chậu, rối loạn kinh nguyệt, đầy hoặc chướng bụng, nhanh no, tiểu nhiều và đau khi quan hệ. Tuy nhiên, nhiều trường hợp hoàn toàn không có triệu chứng, đồng thời các biểu hiện trên cũng không đủ để xác định khối nang lành hay ác tính. Khi có triệu chứng bất thường hoặc phát hiện khối nang qua siêu âm, người bệnh có thể đến Bệnh viện Đại học Phenikaa để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám, đánh giá đặc điểm u nang và tư vấn phương án theo dõi hoặc điều trị phù hợp.